Bắt Buộc Áp Dụng Sách Lễ Mới Từ 04/2021: Thay Đổi Cách Dịch Kinh Lạy Cha Và Kinh Vinh Danh

(DUCMEMARIA.COM) – Sách Lễ mới có thể được sử dụng ngay sau khi được xuất bản và sẽ bắt buộc áp dụng từ Chúa nhật Phục sinh năm tới (04/4/2021). Ấn bản này đã được phê chuẩn theo các quyết định của Hội đồng Giám mục và nhận được sự chấp thuận của GH Phanxicô vào ngày 16/5/2019.

Áp dụng Sách Lễ mới từ Chúa Nhật Phục Sinh 2021

Trang chủ Vaticannews phiên bản tiếng Ý cho biết hôm 28 tháng 8 năm 2020 vừa qua, Hồng y Gualtiero Bassetti, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý (CEI) đã trình bản thảo Sách Lễ mới của Hội đồng Giám mục Ý cho Giáo Hoàng Phanxicô.

“Đức Giáo Hoàng Phanxicô cảm ơn món quà đã nhận được, nhấn mạnh tầm quan trọng của công việc đã làm và tính liên tục trong việc áp dụng Công đồng,” thông cáo của Hội đồng Giám mục Ý cho biết.

Sách Lễ mới, dựa theo Sách Lễ sau thời Công Đồng Vatican II, nhưng có sửa đổi và thay thế.

“Theo các nghị quyết của Hội đồng Giám mục và đã nhận được – ghi chú từ CEI – sự chấp thuận của Giáo hoàng Phanxicô Ngày 16 tháng 5 năm 2019. Ngoài các thay đổi và sự phong phú của ấn bản Latinh điển hình thứ ba, nó đề xuất các văn bản tùy chọn khác của thành phần mới, đáp ứng nhiều ngôn ngữ hơn, nhiều tình huống mục vụ của cộng đồng và phần lớn đã được sử dụng lại từ ấn bản thứ hai bằng tiếng Ý của Năm 1983 ”.

p dụng Sách Lễ mới từ Chúa Nhật Phục Sinh 2021 Đức Mẹ Maria.com  1 Bắt Buộc Áp Dụng Sách Lễ Mới Từ 04/2021: Thay Đổi Cách Dịch Kinh Lạy Cha Và Kinh Vinh Danh
Đức Hồng Y Bassetti trình bày Sách Lễ mới của CEI cho Đức Giáo Hoàng. Ảnh: vaticannews.va

Thay đổi cách dịch Kinh Lạy Cha và Kinh Vinh Danh

Tuy nhiên, trong số những sự thay đổi đã được biết đến, sẽ có những thay đổi khác đối với Kinh Lạy Cha, theo truyền thống vốn được dịch sang tiếng Anh là “And lead us not into temptationnon ci indurre in tentazione”, thì sẽ thay đổi thành Do not let us fall into temptation – non abbandonarci alla tentazione), trong khi lời Kinh Vinh Danh là Bình An dưới thế cho người thiện tâm – pace in terra agli uomini di buona volontà nó được thay thế bằng thành ngữ “Bình an dưới thế cho loài người, được Chúa yêu thương – pace in terra agli uomini, amati dal Signore.”

Năm 2019, Giáo Hoàng Phanxicô đã lên tiếng bình phẩm về các bản dịch Kinh Lạy Cha rằng:

“Tôi là kẻ sa ngã. Không phải Thiên Chúa đẩy tôi vào trong cơn cám dỗ và rồi xem tôi sa ngã thế nào. Một người cha không làm điều đó, một người cha thì giúp con mình đứng lên ngay. Chính Satan là kẻ dẫn chúng ta vào trong cơn cám dỗ, đó là việc của nó”.

Vì trong bản dịch của tiếng Anh, ”lead us into” được dịch là ”dẫn chúng con vào”. Giáo Hoàng Phanxicô cho rằng bản dịch này là không hợp lý như những gì Ngài vừa phát biểu quan điểm ở trên.

p dụng Sách Lễ mới từ Chúa Nhật Phục Sinh 2021 Đức Mẹ Maria.com 2 Bắt Buộc Áp Dụng Sách Lễ Mới Từ 04/2021: Thay Đổi Cách Dịch Kinh Lạy Cha Và Kinh Vinh Danh
Đức Giáo Hoàng thông qua Sách Lễ mới của CEI. Ảnh: vaticannews.va

Trong Sách Lễ Rôma, dòng này, vốn được hiểu là Lời Nguyện Thứ Sáu, được dịch sang tiếng Latinh là “et ne nos inducas in tentationem”. Tuy nhiên, từ “tentationem” và từ tương đương Hy Lạp của nó “πειρασμόν – peirasmos” đã được dịch bằng nhiều cách trong nhiều thế kỷ.

Một số người cho rằng tốt hơn nên dịch là “thử thách” hay “thử”, và có thể kể đến là cuộc Bội Giáo thời cánh chung, thử thách đức tin vào thời cuối hoặc những thử thách được mô tả nơi khác trong Kinh Thánh, Khải Huyền, hoặc như những thử thách mà ông Gióp hay dân Israel chịu.

Bản dịch tiếng Anh là sát với nguyên bản nhất

Linh Mục Joseph A. Fitzmyer, S.J, tác giả The Gospel According to Luke, Doubleday, 1985, thì cho rằng dịch Kinh Lạy Cha như hiện nay trong bản tiếng Anh, nghĩa là “đừng dẫn chúng con vào cơn cám dỗ” đúng với nguyên bản, kể cả nguyên bản đệ nhất Aram.

Kinh Lạy Cha ta thường đọc ngày nay được trích trong Tin Mừng theo Thánh Mátthêu 6,9-13, có bản gốc là tiếng Hy Lạp. Bản gốc Hy Lạp của câu kinh trên dùng từ “eisphero” nghĩa là “mang”, thế nên dịch “xin đừng mang chúng con vào cơn cám dỗ” hoặc “đừng dẫn chúng con vào cơn cám dỗ” là đúng, sát bản gốc.

Thực vậy, Linh Mục Joseph A. Fitzmyer trích nguyên văn câu này bằng tiếng Aram: wĕ’al ta‘ēlinnánā’ lĕnisyôn, Linh Mục Fitzmyer chấp nhận cả hai ý nghĩa “cám dỗ” và “thử thách”, nhất là thử thách lòng trung thành (nguy cơ bội giáo).

Và Ngài cho rằng trong Cựu Ước, Thiên Chúa vẫn thường được mô tả là đem dân Người vào chỗ thử thách (Xh 16:4; 20:20; Đnl 8:2, 16; 13:4; 33:8; Tl 2:22.

Thiên Chúa Thử Thách Dân Israel Trong Sa Mạc 40 Năm Bắt Buộc Áp Dụng Sách Lễ Mới Từ 04/2021: Thay Đổi Cách Dịch Kinh Lạy Cha Và Kinh Vinh Danh
Dân Israel bị đưa vào sa mạc chịu thử thách trong 40 năm ròng mới được vào đất hứa. (Ảnh: martynballestero)

Vâng lạy Chúa, Ngài đã từng thử thách, luyện chúng con như luyện bạc trong lò, đã để cho rơi vào cạm bẫy, gánh nặng nề chồng chất cả trên vai ” (Tv 66,10-11).

Raissa Maritain và “đừng dẫn chúng con vào cơn cám dỗ”

Trang Vietcatholicnews với bài viết của tác giả Vũ Văn An, có nói đến một đánh giá bản dịch tiếng Anh, DUCMEMARIA.COM xin trích dẫn như sau:

Trong cuốn “Notes On The Lord’s Prayer”, bà Raissa Maritain, phu nhân của triết gia Công Giáo nổi tiếng Jacques Maritain, người vốn xuất thân từ bối cảnh sùng Do Thái Giáo, đầu thế kỷ 20, cùng chồng trở lại đạo Công Giáo và có người cho rằng cặp vợ chồng này đáng được phong thánh, nhận định như sau về lời cầu xin “đừng dẫn chúng con vào cơn cám dỗ”:

Khi đọc Et ne nos inducas in tentationem (La Tinh), Kai eisenegkês hemas eis peirasmon (Hy Lạp), phải tránh hai sai lầm.

  • Sai lầm thứ nhất: để thử sự đối kháng của ta, đôi khi Thiên Chúa cám dỗ ta hay xúi ta làm điều ác. Vì thực ra, “các lộn xộn nội tâm và các xâm lấn đen tối do sự lôi cuốn của kẻ ác bỗng nhiên hay qủy quyệt tạo ra trong linh hồn ta đều phát sinh từ sự yếu đuối và ‘dục vọng’ của chính ta (Gcb 1:14); chúng cũng phát xuất từ Thần Sa Ngã, kẻ kích thích dục vọng kia và là kẻ, tan quam leo rugiens, sư tử rảo quanh tìm mồi cắn xé (1Pr 5:8)”. Chính ma qủy cám dỗ ta, chứ không phải Thiên Chúa, như Gcb 1:13 đã trích trên đây (xem thêm Hc 15:11-12). Tertulianô cũng nhấn mạnh điều này (De Oratione, cap. 8, P.L., 1, 1164).
  • Sai lầm thứ hai: làm giảm hay làm yếu lời lẽ của Chúa Giêsu. Nghĩa là xin cho được miễn trừ khỏi tất cả những gì khiến ta phải bước qua lửa thử thách, một thử thách trong đó, ta có nguy cơ sa ngã hay phạm tội, những nguy cơ vốn có cơ diễn ra trong đại đa số tình huống của nhân sinh, và “đặc biệt hơn, trong mọi cám dỗ đúng nghĩa”. Vì đây là giá của “triều thiên sự sống” (Gcb 1:12), giá của phước hạnh (1Pr 4:15), là phận người (Origen, De Oratione, 29 P.G., 11, 532-3), phận Kitô hữu (2 Tim. 3:12).

Tóm lại, Raissa không loại bỏ khả thể bị Thiên Chúa dẫn vào cơn thử thách bị cám dỗ “đúng nghĩa” nghĩa là có cơ phạm tội.

Đã đành, như nhận định của Cha Lagrange (Evangile selon saint Luc, p. 324, n. 4): chữ peirasmos (cám dỗ) ở đây cũng có nghĩa là thử thách, một điều để chứng thực cho nhân đức, nhất là cho lòng trung thành và tình yêu của ta.

Chính với nghĩa này, Chúa Giêsu đã nói với các môn đệ: Vos autem estis, qui permansistis mecum in tentationibus meis (Nhưng các con là những người ở lại với Thầy trong các thử thách của Thầy) (Lc 22:28). Đây cũng là nghĩa trong Kn 3:5-7 (luyện vàng trong lửa), Tv 66:10-11 (luyện bạc trong lò), 1Mcb 2:52 (thử thách Ápraham).

Nhưng theo Raissa, chữ “thử thách” không hề loại trừ cám dỗ, ngược lại mới đúng: cám dỗ (xúi giục phạm tội) là một trong các hình thức đáng sợ nhất của thử thách. Nó không tha Joseph, con Giacóp, không tha Gióp và cả Chúa Giêsu nữa trong hoang địa và dĩ nhiên các thánh của Người.

Tuy nhiên, như trên đã nói, Thiên Chúa không phải là nguyên nhân của cám dỗ, nhưng rõ ràng nếu không có phép của Người, cám dỗ không xẩy ra. Như Thánh Cyprian từng nói: “Kẻ thù không thể làm gì chống lại ta nếu không có phép trước của Thiên Chúa” (De Orat. Domin., n. 25, P.L., 4, 536).

Cũng như Cha Fitzmyer và Barclay, Raissa cho rằng tư tưởng Do Thái, vì chỉ quan tâm tới biến cố cụ thể, nên ít để ý tới sự phân biệt giữa cho phép và thực sự muốn. Tuy nhiên, Thiên Chúa không bỏ rơi ta trong cám dỗ: “Không một thử thách nào đã xảy ra cho anh em mà lại vượt quá sức loài người.

Thiên Chúa là Đấng trung tín: Người sẽ không để anh em bị thử thách quá sức; nhưng khi để anh em bị thử thách, Người sẽ cho kết thúc tốt đẹp, để anh em có sức chịu đựng” (1 Cor. 10:13).

Nói thế rồi, Raissa hỏi rằng “Lời lẽ nào phiên dịch chính xác bản văn Hy Lạp mà từ đó, lời cầu xin này đã đến với chúng ta?” và bà cho rằng “Đây là một câu hỏi không dễ. Xem xét mọi sự (và ít nhất theo ý kiến những vị có tư cách nhất để phán đoán) xem ra điều thích đáng nhất là nhường ưu tiên cho công thức của lối dịch Hípri: ‘và đừng dẫn chúng con vào bàn tay của thử thách’”.

William Barclay soi sáng điều Raissa vừa nói: ông cho rằng chữ “vào” (vào chước cám dỗ) tiếng Hy Lạp là eis tương đương với chữ Hípri lidhe, với nghĩa “vào tay của” hay “vào quyền lực của”.

Thành thử câu này có nghĩa: con biết thế nào con cũng gặp cám dỗ,vì không cuộc sống nào lại không bị cám dỗ. Nhưng khi cám dỗ đến, như nó phải đến, thì đừng bỏ rơi con một mình với nó; đừng trao con bất lực vào quyền lực của nó; xin đứng bên con trong giờ khó khăn”.

Theo Barclay, thì đây cũng là điều được Thánh Augustinô (Bài Giảng Trên Núi 2.9) lưu ý khi ngài phân biệt giữa việc “bị cám dỗ” và việc “ bị dẫn vào cơn cám dỗ”. Mọi người đều bị cám dỗ, nhưng bị dẫn hay bị đưa vào cơn cám dỗ là bị đưa vào quyền lực và sự kiểm sót của cám dỗ; thành thử, ở đây, không phải là việc bị cám dỗ mà là đừng bị khuất phục bởi cám dỗ.

Barclay cũng cho hay, trong chiều hướng trên, bản Syriac của Tân Ước dịch thế này: “đừng khiến chúng con bước vào cơn cám dỗ”. Còn Thánh Augustinô thì quả quyết bản tiếng La Tinh ở thời ngài viết: Ne nos induci patiaris in temptationem (đừng cho phép chúng con bị dẫn vào cơn cám dỗ).

Nhưng theo Barclay, động từ Hípri trong trường hợp này là Hiph’il. Động từ này vừa có nghĩa cho phép vừa có nghĩa nguyên nhân. Thành thử, nếu Chúa Giêsu đọc Kinh Lạy Cha bằng tiếng Hípri, hẳn nhiên câu này có nghĩa: “đừng cho phép chúng con bước vào cơn cám dỗ” hay “đừng để chúng con bị dẫn vào cơn cám dỗ”.

Papyrus 47 Rev 1316 14.4 Bắt Buộc Áp Dụng Sách Lễ Mới Từ 04/2021: Thay Đổi Cách Dịch Kinh Lạy Cha Và Kinh Vinh Danh
Ảnh minh họa: Hình ảnh Sách Khải Huyền chương 14 bằng tiếng Hípri. (wikiwand.com)

Còn theo Raissa, ý nghĩa của lời cầu xin này, dù sao, cũng khá rõ ràng.

Ý nghĩa này, khi sửa đổi đôi chút và kết hợp với công thức của Thánh Ambrose:

và chớ để chúng con bị dẫn vào cơn cám dỗ mà chúng con chịu không được” (De Sacram., lib. VI, n. 29, P.L., 16,454)

Và một công thức khác của Cha Lagrange:

“Ơn Quan Phòng của Ngài, luôn sẵn sàng nghe lời chúng con cầu xin, không bao giờ bỏ rơi chúng con cho cái bẫy của những dịp tội lỗi hằng đe dọa chúng con trong sự yếu đuối của chúng con” (The Gospel of Jesus Christ, vol. II, p. 16),

Ta có thể phát biểu như sau: Chớ để chúng con phải chịu một thử thách hay một cám dỗ nào mà chúng con chịu đựng không nổi; xin ơn Quan Phòng của Chúa, luôn sẵn sàng nghe lời chúng con cầu nguyện, đừng để chúng con rơi vào những hoàn cảnh tội lỗi quá nguy hiểm đối với sự yếu đuối của chúng con”. – Hết trích.

Bản dịch mới là “Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ”

Kinh Thánh tiếng Bồ Đào Nha.
Kinh Thánh tiếng Bồ Đào Nha.

Bản dịch Kinh Lạy Cha tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đã làm điều này từ xa xưa, tức là tiếng Việt đọc “Xin chớ để chúng con sa chước/rơi vào cám dỗ: Do not let us fall into temptation, không giống bản gốc tiếng Hy Lạp.

Người Pháp gần đây cũng đã dịch lại Kinh Lạy Cha cho giống với bản dịch mà tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha dùng xưa nay. Bản kinh Lạy Cha tiếng Việt được dịch theo tiếng Bồ Đào Nha, như vậy người dùng tiếng Anh vẫn còn đọc bằng bản dịch sát với bản gốc Kinh Lạy Cha nhất. Nhưng sắp tới đây sẽ đồng loạt thay đổi và buộc dùng bản dịch mới.

Bản dịch ”mới” sẽ là mới mẻ đối với người Công Giáo Ý và Anh Quốc, còn người Công Giáo Việt Nam đã ”vô tình” đọc bản dịch mới từ lâu nay cho nên không cần thay đổi gì nữa. Nếu ai muốn đọc Kinh Lạy Cha theo sát với lời Chúa Giêsu dạy, thì sẽ đọc “ Và đừng dẫn chúng con vào cơn cám dỗ”.

DUCMEMARIA.COM – Tổng Hợp


DUCMEMARIA.COM - TOTUS TUUS MARIÆ

Leave a Comment

404 Shares
Share via
Copy link